Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Obraz Johanna Claessensa „Święta Rodzina" w kościele w Ząbkowicach Śląskich

Autor wpisu: Monika Żernik (Program Drogi Baroku, www.drogibaroku.org)
Data publikacji: 19.09.2011
Okres historyczny: Barok XVII w.

Obraz z ołtarza głównego kościoła pod wezwaniem Świętej Anny w Ząbkowicach Śląskich jest dziełem nadwornego malarza biskupa wrocławskiego Franciszka Ludwika von Pfalz-Neuburg, Johanna Claessensa, co potwierdza duża sygnatura umieszczona w dolnej partii przedstawienia.

Ogromne płótno, mierzące ponad 4 metry wysokości, jest największym znanym nam dziełem namalowanym przez tego artystę. Obraz powstał w 1701 roku, a jego fundatorem był ówczesny proboszcz ząbkowickiej świątyni Andreas Jacobus Caffart.

W dolnej części malowidła na tle pejzażu z zabudowaniami została przedstawiona święta Anna trzymająca na kolanach małego Jezusa. Zwraca się ona ku klęczącej przed nią Marii. Za postacią Anny widać sylwetkę jej męża, Joachima, natomiast obok Marii klęczy mały święty Jan Chrzciciel z barankiem i trzymanym w ręku krzyżem, na którym umieszczono banderolę z inskrypcją „Ecce Agnus Dei” („Oto Baranek Boży”). W górnej części obrazu dominuje postać Boga Ojca, którego otacza grupa aniołków.

Rodziców Marii nie wspomina żadna z Ewangelii, ich imiona i informacje o ich życiu są znane z apokryfów – Protoewangelii Jakuba (II wiek), Ewangelii Pseudo-Mateusza (VI wiek) oraz Księgi Narodzenia Maryi (VIII wiek). Według tradycji Anna wraz z Joachimem dopiero w podeszłym wieku wyjednali sobie modlitwą przyjście na świat dziecka – Marii. Ich małżeństwo uznawano za ideał cnót i pobożności. Malowidło ząbkowickie odnosi się do roli rodziny, rodzicielstwa, ukazuje bliskość wzajemnych relacji, a także stawia rodzinę z Nazaretu za wzór rodziny chrześcijańskiej – poddanej i wiernej łasce oraz woli Bożej. Święty Jan Chrzciciel i trzymany przez niego krzyż z napisem stanowią zapowiedź męki Jezusa, którą symbolizuje baranek stojący za Janem Chrzcicielem.

Przedstawienie z ząbkowickiego ołtarza głównego, w którym jedną z pierwszoplanowych postaci jest święta Anna, nawiązuje do wezwania świątyni, co dodatkowo podkreśla znajdujący się nad obrazem łaciński napis skierowany do patronki: „S. Anna, mater et patrona nostra custodi plebem Tibi devotam” („Święta Anno, matko i patronko nasza, strzeż lud Tobie oddany”) oraz monogram z podwójną literą A.

To także przykład – podobnie jak znajdująca się w kościele kaplica pod wezwaniem Świętej Anny – odradzającego się na Śląsku w dobie baroku kultu tej świętej. W latach 60. XVII wieku w Ząbkowicach Śląskich powstało bractwo świętej Anny. Jego członkowie mieli swój charakterystyczny strój, a do ich obowiązków należały między innymi dekorowanie ołtarza oraz udział w nabożeństwach, podczas których odmawiano litanie ku czci patronki, rozważano Pięć Radości Świętej Anny i śpiewano poświęcone jej pieśni.

Inspiracją dla twórcy obrazu Święta Rodzina były siedemnastowieczne włoskie grafiki. Jako pierwowzór posłużyła Claessensowi rycina Carla Maratty z 1674 roku przedstawiająca Madonnę z Dzieciątkiem i świętym Janem Chrzcicielem. Na ząbkowickim obrazie malarz wzbogacił ją o dodatkową grupę osób. Natomiast pejzażowe tło z klasyczną ruiną zostało zaczerpnięte z innej grafiki tego samego rzymskiego artysty – Pokłonu Trzech Króli, którą Claessens wykorzystał także w namalowanym rok wcześniej obrazie znajdującym się w kaplicy pod wezwaniem Matki Boskiej Królowej Świata w Zastrużu. Odwołanie się do włoskich wzorców kompozycji łączy się w obrazie Claessensa z zastosowaniem italianizującej maniery malarskiej o gładkiej fakturze i wyrazistej jasnej kolorystyce, co czyni z tego dzieła jeden z najlepszych przykładów włoskiego nurtu w barokowym malarstwie na Śląsku.

Źródło:

Wpis umieszczony dzięki uprzejmości koordynatorów Programu Drogi Baroku: http://www.drogibaroku.org/mod/resource/view.php?id=78.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1878)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane osoby

Powiązane lokalizacje

Galeria

Obraz Johanna Claessensa „Święta Rodzina” z kościoła w Ząbkowicach Śląskich
Obraz Johanna Claessensa „Święta Rodzina” z kościoła w Ząbkowicach Śląskich
Obraz Johanna Claessensa „Święta Rodzina” z kościoła w Ząbkowicach Śląskich

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter