Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej

Autor wpisu: Andrzej
Data publikacji: 27.10.2011

To najstarsza świątynia prawosławna w Polsce. Ten niepozorny, biały budynek, z zewnątrz przypominający skromny kościółek katolicki, wznosi się przy ulicy Sądowej 4. Jeszcze do niedawna znajdował się w opłakanym stanie. Teraz znów nabrał blasku.

Cerkiew pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej wybudowano na fundamentach romańskiej świątyni wzniesionej w XII wieku. Ale wcale nie ma pewności, że pierwotny obiekt sakralny należał do katolików. Bardzo możliwe, że cerkiew w Szczebrzeszynie zawdzięcza swoje istnienie możnowładcom z rodu Górków, w tym czasie byli oni właścicielami miasteczka na Roztoczu. Podobno to Andrzej Górka, sam protestant, u schyłku panowania Jagiellonów odebrał świątynię katolikom i przekazał ją najpierw kalwinom, a potem jednak oddał prawosławnym.

Kościół oficjalnie stał się cerkwią w 1563 roku. Jednak tuż po tym wydarzeniu świątynia spłonęła razem z dużą częścią Szczebrzeszyna. Odbudowano ją dość szybko, ale potem jeszcze wielokrotnie przebudowywano. W latach 1777–1788 dobudowano do niej prezbiterium według projektu Fryderyka Gisgesa. Przed rokiem 1808 zburzono wieżę, zaś w latach 1829–1836 przeprowadzono po kierunkiem Jana Daszkiewicza gruntowny remont cerkwi, w trakcie którego z fundacji Stanisława Kostki Zamoyskiego powstała jej neogotycka fasada. Jest to jeden z pierwszych przypadków zastosowania neogotyku w polskim budownictwie sakralnym.

W prezbiterium odkryto dobrze zachowaną kryptę w której znaleziono szczątki dziewięciu ciał z pucharami szklanymi. Dekoracja trumien pozwala przypuścić, że w podziemiach cerkwi pochowano dawnych właścicieli Szczebrzeszyna.

Wyposażenie wnętrza nie dotrwało do dziś. Przetrwały jedynie drzwi wejściowe z litego żelaza z datą „1560 rok”, od 1984 roku znajdujące się w Zamościu. Po unii brzeskiej przejęli ją unici i w ich rękach pozostała do 1867 roku.

Ostatnie 90 lat to dramatyczny okres w historii szczebrzeskiej cerkwi. W czasie pierwszej wojny światowej, gdy z Lubelszczyzny wycofywały się wojska rosyjskie, świątynia została zdewastowana. W 1918 roku nowe władze polskie zakazały prawosławnym korzystania z ich przybytku. Cerkiew opustoszała.

W 1938 roku próbowano ją rozebrać, ale na szczęście udało się powstrzymać demolowanie budynku (podobno interweniowali w tej sprawie hrabia Maurycy Zamoyski i doktor Zygmunt Klukowski). Po drugiej wojnie światowej cerkiew stała się własnością państwa, a władze uznały, że najlepiej przeznaczyć ją na… magazyn.

Dopiero w 2006 roku świątynia wróciła w ręce prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej. Obecnie to najstarszy obiekt sakralny Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Podczas remontu pod grubymi warstwami tynku odkryto kilka warstw malowideł, z których najstarsze pochodzą z XIV wieku, ale najcenniejsze są te XVII-wieczne. Znajdują się wśród nich na przykład herby Zamoyskich i Gorajskich albo herb Szczebrzeszyna. Poza tym na freskach można zobaczyć scenę Sądu Ostatecznego i sceny z życia Chrystusa.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1748)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej
Szczebrzeszyn. Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Boskiej

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter