Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik

Autor wpisu: PolskaProwincja.pl
Data publikacji: 19.02.2014

Gmina Ulhówek leży tuż przy granicy z Ukrainą, co dodaje jej oryginalności kulturowej i nawet tajemniczości. Jeśli spojrzysz w okolicy Budynina na dymy na horyzoncie - to już Ukraina. Gmina Ulhówek ma swoją bardzo cenną przeszłość historyczno - kulturową. Tu bywali wielcy ludzie ze świata kultury.

Wędrówkę po gminie zaczynamy od Budynina. Pierwsze wzmianki o Budyninie sięgają roku 1437, gdy pojawił się tu - w drodze zamiany dóbr - nowy właściciel, Piotr z Dziekarzewa, który przyjął nazwisko Budyniński. Kolejnym właścicielem został kasztelan bełski Jan Magier. Później wieś wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk; przed wojną, gdy zamieszkiwała tu w większości ludność ukraińska, zarządcą miejscowego folwarku był Żyd Nuchim Reisz.

 

 Z okolicznych pagórków można dostrzec odległy o kilka kilometrów Bełz.  W południowo wschodnim krańcu woj. lubelskiego zachował się swoisty ”Cerkiewny narożnik”. Mimo II wojny światowej i zniszczeń powojennych przetrwało tu 7 drewnianych cerkwi. 

 

W okolicy warto zobaczyć kościół w Rzeplinie, pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1403 roku. W 1721 roku uległ spaleniu, ale wkrótce został odbudowany. W 1944 roku częściowo spalili go nacjonaliści Ukraińcy. Kościół jest murowany z cegły i otynkowany, jednonawowy, barokowy. Dzwonnica wzniesiona współcześnie z kościołem lub w pierwszej połowie  XIX w. Wyposażenie wnętrza kościoła w Rzeplinie (ołtarz główny i boczne) pochodzi ze świątyni w Bełzie. Słynne miasteczko Bełz znalazło się poza Polską po porozumieniu i zmianie granic w 1951 r.

 

Na południowo – wschodnim krańcu gminy leży wieś Dyniska, wymieniana w źródłach po raz pierwszy w 1449 r. pod nazwą Deniska. Do znanych z nazwiska właścicieli należeli: rodzina Nosów w XV w., Gdeszyńscy w XVI w., Dzierżkowie w XVIII w., w końcu Skolimowscy od poł. XIX w. do 1939 r. Jednym z właścicieli był Julian Skolimowski, oficer szwoleżerów i uczestnik powstania listopadowego. Podczas powstania styczniowego dwór w Dyniskach, leżący w Galicji przy granicy z Królestwem służył powstańcom jako baza. Tutaj leczyli się i ukrywali ranni powstańcy. Dwór był także ośrodkiem życia kulturalnego. Przed II wojną światową wieś zamieszkiwali głównie Ukraińcy, wysiedleni w 1947 r. w ramach akcji "Wisła" do ZSRR i na Ziemie Zachodnie. We wsi działała cerkiew Soboru Matki Bożej, zamieniona po 1947 na kościół, w 1987 zniszczona przez pożar. Po wojnie teren nieistniejącego dworu zajął PGR.

Dwór w Dyniskach był w XIX w. ośrodkiem życia kulturalnego. W latach 50. XIX w. bywał tu nawet Franciszek Liszt, który udzielał lekcji muzyki. Z dworu nie zostało już żadnych śladów. Przy kościele w Dyniskach wmurowana jest tablica upamiętniająca pobyt Franciszka Liszta. 

 

Kiedyś ta okolica charakteryzowała się dużymi kępami sosen. Lwowski malarz Artur Grottger przebywał w 1866 r. w Dyniskach, na zaproszenie właścicielki majątku Magdalenka Izydory Skolimowskiej, z którą był spokrewniony. Pod ulubioną sosną w czerwcu 1866 r. polski malarz spotykał się z narzeczoną Wandą Monné. W tym czasie malarz kończył pracę nad "Lituanią". W grudniu 1866 wyjechał do Paryża i rzucił się w wir intensywnej pracy. Był już wtedy poważnie chory na gruźlicę i rok późnie zmarł we Francji. Wanda Monné ponosząc duże koszty sprowadziła zwłoki dawnego ukochanego do Lwowa. Prochy Artura spoczęły na Cmentarzu Łyczakowskim. Wśród tutejszych mieszkańców istnieje duży kult tego miejsca i Artura Grottgera. Obok jest odnowiona kapliczka z pocz. XIX w. z figurą Św. Marii Magdaleny. 

 

W Dyniskach, na miejscu cerkwi greckokatolickiej z prawdopodobnie z XVIII w. postawiono kościół, który spłonął 1 sierpnia 1987 r. Nowy kościół konsekrowano 23 sierpnia 1992 r.
Przy wejściu do kościoła wmurowane tablice, które są hołdem złożonym ważnym postaciom i wydarzeniom z przeszłości. 

Jedna jest poświęcona Arturowi Grottgerowi, druga Franciszkowi Lisztowi a trzecia pamięci wysiedlonych mieszkańców parafii w ramach akcji H.T., umowie o zmianie granic z ZSRR w 1951 r.

 

We wsi Machnówek znajduje się murowany kościół Matki Bożej Królowej Polski z 1908 r., odbudowany po II wojnie światowej po spaleniu w 1944 r. Na dawnym cmentarzu przykościelnym stoi cenna rzeźba.  Jest to nagrobek Olgi Krawczuk z 1931 r. autorstwa lwowskiego rzeźbiarza Aleksandra Zagórskiego, autora wielu nagrobków na Cmentarzu Łyczakowskim. Posąg przedstawia ukraińską dziewczynę z długimi warkoczami, ubraną w tradycyjny strój ludowy. Nagrobek został tu przeniesiony w 1993 roku przez służby konserwatorskie z cmentarza przy nieistniejącej cerkwi w pobliskim Oserdowie.

 Tuż przy granicy z Ukrainą leży Korczmin. Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w 1437 r. Przed II wojną światową Korczmin był dużą wsią, liczącą ponad 1000 osób, zamieszkaną głównie przez ludność ukraińską, wysiedloną w latach 1945–1947.

 

Drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Objawienia Pańskiego w Korczminie, to najstarsza cerkiew w województwie lubelskim. Pierwsza wzmianka o świątyni w tym miejscu pochodzi z 1531 r., obecną cerkiew zbudowano w 1658 r. Cerkiew w Korczminie była użytkowana przez grekokatolików do 1947 r., do czasu wysiedlenia ze wsi mieszkańców. Świątynia jest drewniana, konstrukcji wieńcowej, założona na podłużnym, trójdzielnym planie. Należy do typu cerkwi jednokopułowych. W kwietniu 2002 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Lublinie przekazał cerkiew na rzecz parafii greckokatolickiej Narodzenia NMP w Lublinie. Rekonsekracja cerkwi odbyła się 28 sierpnia 2004 r.

 W okolicy znajdziesz również cerkiew greckokatolicką pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Budyninie. Obecnie jest to kościół filialny rzymskokatolicki. Wzniesiona w 1887 r., z zachowaniem tradycji dawnego budownictwa cerkiewnego, na miejscu drewnianej cerkwi istniejącej już w 1774 r. Bryła cerkwi jest trójdzielna: prezbiterium zamknięte trójbocznie. Z zewnątrz w dolnej części widoczny jest wydatny okap wsparty na występujących belkach zrębu. Dzwonnica wzniesiona została jednocześnie z cerkwią.

 

Wnętrze cerkwi w Budyninie zdobią dwa ołtarze boczne rokokowo-ludowe z XIX w., z ikonami malowanymi na desce: Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej z Dzieciątkiem, zapewne z II połowy XVIII w., gruntownie przemalowanymi.
Wewnątrz cerkwi znajduje się polichromia o tradycjach barokowych, wykonana w 1892 r., z iluzjonistycznymi motywami architektonicznymi oraz przedstawieniami figuralnymi.

 We wsi Wasylów Wielki warta zobaczenia jest kapliczka św. Anny w Wasylowie Wielkim. 

Wzniesiona na przełomie XVIII/XIX w. na miejscu poprzedniej drewnianej. Usytuowana wśród pól nad sadzawką z wodą uchodzącą za leczniczą. Wewnątrz znajduje się kamienna rzeźba z I poł. XIX w. przedstawiająca św. Annę nauczającą Marię.

 

W gminie znajduje się Szczepiatyn. Wieś wymieniana po raz pierwszy w 1462 r., gdy należała do rodziny Szczepiatyńskich. Tu odwiedzisz murowaną cerkiew greckokatolicka pw. Św. Trójcy z 1913 r. Zbudowana na miejscu starszej, drewnianej. Po 1947 r. przejęta przez kościół katolicki. Obok drewniana dzwonnica z 1890 r. z półkolistymi otworami dzwonnymi i cebulastym hełmem. Na wzniesieniu górującym nad okolicą stoi kapliczka z figurą św. Jana – stąd widać również miasteczko Bełz.

 

Siódma cerkiew stoi w Żernikach – zabytkowa, greckokatolicka pod wezwaniem Opieki NMP z XIX w., przeniesiona z Turkowic. Obok cerkwi stare nagrobki dawnego cmentarza greckokatolickiego. 

 

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 1730)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Galeria

Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik
Zaskakująca gmina Ulhówek i Cerkiewny Narożnik

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter