Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Krzyż i kapliczka w Hołodach

Autor wpisu: ewa_zwierzyńska
Data publikacji: 11.12.2010

Na granicy wsi Hołody i Szczyty koło Bielska Podlaskiego stoją dwa niewielkie obiekty sakralne – murowana kapliczka i drewniany krzyż. Oba mają ciekawą przeszłość.

Jeśli z Hołod wyjeżdżamy w kierunku Hajnówki, to około 200 m przed rzeką Orlanką, po prawej stronie przy drodze oddzielającej pola hołodowskie od szczytowskich zobaczymy niewielką, murowaną kapliczkę. Trudno ją przeoczyć, jest bowiem dobrze widoczna już z trasy Bielsk–Hajnówka. Ma dwuspadowy daszek i wnękę, w której znajduje się krzyż. W latach 60. po obu stronach wnęki stały jeszcze dwa mniejsze drewniane krzyże. Historia postawienia kapliczki wiąże się ze zdarzeniem, które zaszło w połowie XIX wieku.

 
Nieszczęśliwa miłość pana Ruryka
 
Dawno, dawno temu, po drugiej stronie szosy, obok drewnianego mostu, nad rzeką mieszkał parobek Hryć ze swoją piękną i młodą żoną Frośką. Dzieci jeszcze nie mieli. Hryć był młodym i silnym parobkiem u pana Ruryka ze wsi Szczyty, Frośka spodobała się jego panu. Aby móc swobodnie do niej zachodzić, pan Ruryk wysłał Hryćka do kawalerii w carskim wojsku, natomiast Frośkę wziął za służącą do dworu. Hryć służył w wojsku kozackim na Krymie, gdzie trwała wojna turecko-ruska (był to 1853 rok). W nagrodę za uratowanie życia oficerowi Hryćko został odznaczony medalem i otrzymał urlop.
 
Po pięciu latach służby w wojsku i dwumiesięcznej podróży z Krymu Hryćko przyjechał do domu. W mieszkaniu zastał żonę z małym dzieckiem. Po wyjaśnieniu, kto się do tego przyczynił, Hryćko zaczaił się na pana Ruryka i gdy ten przyszedł do jego żony, zabił go szablą i spalił jego dwór. Żandarmeria aresztowała mordercę i wywieziono go na Sybir. Frośka z rozpaczy skoczyła z dzieckiem z mostu do rzeki i utopiła się. Kapliczkę postawił syn pana Ruryka w miejscu, gdzie zginął jego ojciec.
 
Drewniany krzyż z 1907 roku
 
Niedaleko kapliczki stoi stary drewniany krzyż. Został on postawiony w 1907 roku przez dwie kobiety – moją praprababkę Barbarę Piotrowską ze wsi Hołody i siostrę jej męża Agatę – w intencji uchronienia bydła przez zarazą. Na krzyżu widnieje pionowy napis cyrylicą (w tłumaczeniu z rosyjskiego): „Ten krzyż postawiły kobiety ze wsi Hołody Barbara i Agata, wspólnie ze wszystkimi ofiarodawcami o zdrowie i opiekę żyjących w tej wsi, i o zbawienie ich zwierząt od morowych chorób i powietrza. 1907 r. 30 sierpnia”.
 
Dla wsi Hołody miał on znaczenie szczególne, przy nim bowiem rozpoczynały się i kończyły tzw. obchody pól. Jest to stary obyczaj, kultywowany do lat 60. ubiegłego wieku, kiedy to władze komunistyczne zakazały jego praktykowania.
 
Obchody pól
 
Obchody pól odbywały się 23 i 24 maja w święto Cyryla i Metodego. Uczestniczyli w nich mieszkańcy całej wsi. Mężczyźni nieśli krzyż i chorągwie, kobiety niosły obraz, a za nimi szli pop i pozostali mieszkańcy. Obchód trwał dwa dni i przebiegał po granicach hołodowskich pól.
 
Kiedy procesja dochodziła do pola gospodarza, on i jego rodzina klękali na polu i modlili się razem z popem o urodzaj i uchronienie zbiorów od takich klęsk, jak grad czy wichura. Po modlitwie pop kropił pole święconą wodą i przechodził na pole sąsiada. Gospodarze często podganiali do procesji swoje krowy, by je wyświęcono. Obchód pól kończył się wspólnym posiłkiem wszystkich mieszkańców wsi w miejscu, gdzie się rozpoczynał, czyli pod drewnianym krzyżem.
 
Po jedzeniu odwożono chorągwie, obrazy i popa do cerkwi w Szczytach. Obiad i poczęstunek odbywały się na koszt wsi, wydatki pokrywał sołtys z pieniędzy za dzierżawę „prohułek”.
 
Obchody wznowiono w 2002 roku, lecz nie odbywają się one tak jak kiedyś po polach, tylko od posesji do posesji we wsi.
 
Drewniany krzyż nie miał szczęścia do komunistów. Podczas wojny sowieccy żołnierze rozstrzelali figurkę Chrystusa, zawieszoną na krzyżu. Ślady ich działań możemy oglądać jeszcze dziś.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1605)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Krzyż i kapliczka w Hołodach
Krzyż i kapliczka w Hołodach
Krzyż i kapliczka w Hołodach

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter