Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Ignacy Dąbrowski. "Śmierć" na dobry początek

Autor wpisu: Filip Makowiecki
Data publikacji: 14.12.2010

Talent literacki Ignacego Dąbrowskiego na zmianę rozbłyskiwał i gasł. Zostawił on po sobie niewiele skończonych utworów, ale nawet te, które wydano, bardzo różnią się poziomem. Mimo wszystko jego niezaprzeczalny talent pozwolił mu zapisać się na stałe na kartach historii literatury.

 

Urodził się 21 kwietnia 1869 roku w Warszawie i w Warszawie spędził właściwie całe życie. Jego rodzicami byli Ignacy oraz Aurelia z Nowickich. Uczęszczał do II Gimnazjum na Nowolipkach, podczas nauki mieszkał w bursie dla chłopców przy Szpitalu św. Ducha, utrzymywanej z fundacji ks. Anny Mazowieckiej. W tym czasie poznał m.in Wacława Klossa, przyszłego pedagoga, a prywatnie – odkrywcę talentu Dąbrowskiego i jego bliskiego przyjaciela.
 
W 1887 roku, po skończeniu szóstej klasy gimnazjum, Ignacy musiał przerwać naukę z powodu choroby płuc, prawdopodobnie gruźlicy. Aby odpocząć, udał się na wieś, a później do krewnych w Kijowie. Ponieważ rodziny nie było stać na jego dalsze utrzymywanie, zaczął zarabiać na siebie jako nauczyciel domowy na tzw. kondycjach w Lubelskiem i na Kujawach.
 
Nudne życie korepetytora, jak podejrzewa Z. Dębicki, mogło być przyczyną wkroczenia 21-letniego Dąbrowskiego na ścieżkę literacką. Jesienią 1890 roku zaczął on pisać swoją pierwszą powieść pt. Suchotnik. Fragmenty przesłał Wacławowi Klossowi, który zaprezentował je na zebraniu kółka literackiego w Warszawie, a później pokazał również Piotrowi Chmielowskiemu. Mimo że ten poważany profesor literatury skrytykował sam utwór, to pochwalił talent autora. Dąbrowski, zmieniając w międzyczasie miejsce zamieszkania ze wsi Owczarnia na Poczekajkę, a później z Poczekajki na Szczebrzeszyn, ukończył powieść. Ostatecznie ukazała się ona pod tytułem Śmierć w „Bibliotece Warszawskiej”, prowadzonej przez Władysława Bogusławskiego.
 
Powieść spotkała się z niespodziewanie przychylnym przyjęciem. Zachwyceni byli zarówno krytycy, nazywający Dąbrowskiego „gwiazdą na widnokręgu literatury”, jak i czytelnicy. Rok po ukazaniu się powieść została wydana w formie książkowej, szybko pojawiły się również tłumaczenia na rosyjski i niemiecki. Sukces przytłoczył autora, który rozpoczął jednocześnie wiele projektów, między innymi powieści Wariat i Panna Julia oraz niezatytułowany dramat. W końcu udało mu się ukończyć opowiadający o młodej, naiwnej szwaczce utwór Felka. Od 7 lipca 1893 roku ukazywał się on w odcinkach w „Kurierze Warszawskim” i powtórzył sukces Śmierci. Kolejne utwory pisarza, Sonata cierpienia oraz Jedna łza, spotkały się już z dużo chłodniejszym przyjęciem.
 
W latach 1894–1897 Dąbrowski przebywał w Łodzi, gdzie trzykrotnie zaczynał dwutomową powieść Mistrz, pisaną na zamówienie „Tygodnika Ilustrowanego”. Pracę ostatecznie zarzucił. W tym czasie powstało jedynie kilka drobnych opowiadań. Przytłoczenie atmosferą przemysłowego miasta oraz powracająca niemoc twórcza mogły być przyczyną półrocznego wyjazdu do Paryża. Po powrocie z Francji Ignacy zamieszkał w Warszawie, gdzie całkowicie poświęcił się pracy pedagogicznej. W 1898 roku złożył egzaminy nauczycielskie i zaczął wykładać geografię oraz historię w prywatnych liceach, a także literaturę polską na tajnych kompletach. Wakacje spędzał na podróżach zagranicznych, co pozwoliło mu zwiedzić prawie całą Europę. Dąbrowskiego szczególnie zachwyciły Włochy, które stały się tematem tomu wrażeń Chwila była przedwieczorna, wydanego w 1903 roku. W słonecznej Italii umiejscowił także akcję powieści Zmierzchy z 1914 roku.
 
W 1903 roku ożenił się z Marią Gerson. W 1912 roku opublikował jeszcze nowele: Sama, Stara matka i Niepotrzebny. W latach 1915–1917 należał do zarządu Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich, potem przyjął również funkcję jego prezesa.W 1923 roku stworzył swoje ostatnie dzieło – Matki – które stanowiły pierwszy tom planowanej, lecz zarzuconej trylogii.
 
Ignacy Dąbrowski zmarł 4 lutego 1932 roku w Warszawie.

 

 

Źródło:

 

Speina Jerzy, Ignacy Dąbrowski, [w:] Obraz literatury polskiej XIX i XX wiek, t. 4, Literatura polska w okresie realizmu i naturalizmu, Warszawa 1971.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1248)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Galeria

Ignacy Dąbrowski. "Śmierć" na dobry początek

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter