Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Ludwik Sztyrmer. Generał Pantofel

Autor wpisu: Filip Makowiecki
Data publikacji: 28.12.2010
Okres historyczny: 1800-1914

Pisarz i krytyk literacki, a równocześnie generał armii rosyjskiej. Ludwik był synem Jakuba Sztyrmera, Niemca z pochodzenia, oraz Julianny z Linkowskich. Urodził się 30 kwietnia 1809 roku w Płońsku na Mazowszu.

W latach 1821–1825 uczył się w kaliskiej szkole kadetów, a następnie, w latach 1825–1829 – w warszawskiej Szkole Aplikacyjnej. Brał udział w powstaniu listopadowym. W 1831 roku, poczas bitwy pod Grochowem, dostał się do niewoli rosyjskiej i został zesłany do Wiatki. Tam 15 maja 1832 roku, ku oburzeniu dawnych kolegów z wojska, w obecności rosyjskiego gubernatora złożył przysięgę na wiernopoddaństwo, co wiązało się z wstąpieniem do armii rosyjskiej. Najpierw został wysłany do Finladii, należącej wtedy do Rosji, jednak już w 1834 roku uzyskał zgodę na rozpoczęcie nauki na akademii wojskowej w Petersburgu. Po ukończeniu studiów znalazł pracę w administracji. Około 1838 roku Sztyrmer ożenił się z córką lekarza z Witebska – Eleonorą Janowską, która towarzyszyła mu aż do jego śmierci.
 
Pierwszym utworem literackim Ludwika Sztyrmera miała być tragedia pisana jeszcze w Siedlcach z zamiarem wystawienia wraz ze znajomymi. Młodzieńcze dzieło nie zostało nigdy ukończone, jednak zainteresowania literackie pozostały. Pierwszym opublikowanym dziełem pisarza była natomiast rozprawka naukowa O magnetyzmie zwierzęcym, która ukazała się w listopadzie 1929 roku w „Pamiętniku Umiejętności Moralnych i Literatury”. Był to jednak tylko wstęp do dojrzałej twórczości.
 
Kariera literacka Ludwika Sztyrmera przyspieszyła w latach czterdziestch XIX wieku. Pisarz był wówczas związany z zespołem redakcyjnym konserwatywnego „Tygodnika Petersburskiego”, do którego należeli również Józef Ignacy Kraszewski i Henryk Rzewuski. Opowiadanie Pantofel. Historia mego kuzyna z 1841 roku stanowiło początek serii powiastek fantastyczno-naukowych opowiadających o losach ciekawskiego pisarza, Wincentego zwanego Pantoflem. Bohatera, a zarazem narratora tych utworów, bardzo wiele łączy z samym autorem – Sztyrmer wiele wątków zaczerpnął z własnej biografii. Podejrzewa się również, że przydomek Wincentego był dawnym przezwiskiem samego Ludwika. W 1844 roku w Wilnie opublikowano zbiorcze wydanie powiastek Sztyrmera opatrzone tytułem Powieści nieboszczyka Pantofla. Co ciekawe, opowiadania ukazały się pod nazwiskiem żony pisarza, Eleonory Sztyrmer.
 
Należy wspomnieć, że generał działał również jako krytyk literacki. W latach 1842–1843 pod pseudonimem Gerwazy Bomba pisywał Listy z Polesia poświęcone współczesnej powieści polskiej. Ukazywały się one w „Tygodniku Petersburskim”. Po 1859 roku Ludwik Sztyrmer zarzucił zupełnie twórczość literacką i pisał odtąd tylko i wyłącznie teksty poświęcone wojskowości.
 
Zmarł 4 czerwca 1886 roku w Lawandrowie pod Wilnem po trwającej dziesięć lat chorobie, którą lekarze okreslili jako „zmiękczenie mózgu”. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w Wilnie w kościele św. Ducha prowadzonym przez dominikanów. Sztyrmer został pochowany na wileńskiej Rossie.

Źródło:

 

E. Owczarz, Nieosiągalna całość. Szkice o powieści polskiej XIX wieku: Józef Ignacy Kraszewski, Ludwik Sztyrmer, Henryk Sienkiewicz, Toruń 2009.
Z. Mrozek, Literacki świat Ludwika Sztyrmera: zarys monograficzny, Bydgoszcz 1990.
Z. Mrozek, W kręgu narodzin polskiej powieści psychologicznej: studia o prozie narracyjnej Ludwika Sztyrmera, Bydgoszcz 1971.

 

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1075)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter