Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Kościół farny w Pińczowie

Autor wpisu: Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 w Pińczowie, wpis powstał w ramach programu CEO Literacki Atlas Polski (2006), oprac. Maja Rzeplińska
Data publikacji: 29.11.2010
Okres historyczny: Średniowiecze V-XV w.

 

Kościół farny św. Jana Apostoła i Ewangelisty wzniesiono na początku XV wieku, kiedy Pińczów stał się własnością rodu Oleśnickich. Niedługo potem ufundowali oni klasztor Paulinów i wybudowali dla siebie rezydencję na Górze Zamkowej.

 

 

Oryginalnie świątynia miała więc kształt i wystrój gotycki. Dziś jest modernistyczna. Przebudowali ją paulini w XVII wieku, a śladem dawnego stylu pozostaje jedynie kruchta zachodnia. Zakonnicy zmienili wygląd kościoła kilka lat po powrocie do miasta z 36-letniego wygnania.   Najciekawszy okres w dziejach fary, jeśli nie całego Pińczowa, to właśnie te 36 lat w połowie XVI wieku, kiedy miasto za sprawą Mikołaja Oleśnickiego stało się ważnym ośrodkiem reformacji. W kościele, opuszczonym przez paulinów, urządzono zbór kalwiński, a w budynkach klasztornych powstało Gimnazjum Pińczowskie, słynne w ówczesnej Europie.   W świątyni podczas synodu, zwołanego na 13 czerwca 1559 roku, po raz pierwszy odczytano utwór Jana Kochanowskiego Czego chcesz od nas, Panie…?. Obecny był w niej wtedy m.in. Mikołaj Rej, który, według słów bardzo młodego wówczas Jana Zamoyskiego, po odczycie miał oddać wyższość sztuce pisarskiej Kochanowskiego, mówiąc:   Temu w nauce dank przed sobą dawam, I pieśń BOGINI SŁOWIEŃSKIEJ oddawam.   W kościele pochowano jednego z prominentnych przedstawicieli polskiej reformacji – Jana Łaski. Jego grób usunęli paulini. Świątynia lub przylegający do niej cmentarz jest też prawdopodobnym miejscem pochówku Wacława z Szamotuł – poety, kompozytora i muzyka na dworze Zygmunta Augusta i Mikołaja Radziwiłła, twórcy pieśni do tekstów Andrzeja Trzecieskiego.   Na przełomie lat 50. i 60. XVI wieku w Gimnazjum Pińczowskim zespół intelektualistów kalwińskich dokonał przekładu na język polski całej Biblii zwanej dziś Biblią brzeską (od miejsca wydania) lub Biblią Radziwiłłowską (od nazwiska fundatora). W mieście działała także drukarnia, założona przez Daniela z Łęczycy, publikująca dzieła reformatorskie, m.in. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.   Żona Mikołaja Oleśnickiego – Zofia, przez długi czas była uważana za pierwszą polską poetkę. Miała napisać pieśń religijną Z ochotnym sercem Ciebie wysławiam, mój Panie, która ułożona w formie akrostychu zawierała imię i nazwisko autorki: Zofia Olesnicka z Pyeskowey Skali. Dopiero w XX wieku zaczęto ten utwór łączyć z Cyprianem Bazylikiem, poetą i kompozytorem. Do dziś autorstwo pozostaje nieustalone.   W 1586 roku biskup krakowski Piotr Myszkowski wykupił Pińczów i położył kres prężnie działającemu ośrodkowi reformacji. Gwałtownie przywrócono wiarę katolicką. Do miasta powrócili paulini, a gimnazjum przejęło program szkoły parafialnej. Kilka lat później swój wygląd zmieniły także budynki klasztoru i kościoła.

 

Źródło:

O Zofii i Mikołaju Oleśnickich poczytać można w Polskim słowniku biograficznym, t. 23, z. 4, red. nacz. E. Rostworowski, Wrocław 1978, natomiast o drukarzu Danielu z Łęczycy w dziele Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, t. 1, cz. 1, praca zbiorowa pod. red. A. Kaweckiej-Gryczowej, Wrocław 1983.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,4 (głosów: 1195)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter