Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

O tym, jak Tadeusz Gałecki zostawał Andrzejem Strugiem

Autor wpisu: Filip Makowiecki
Data publikacji: 27.01.2011

W listopadzie 1895 roku, w wieku dwudziestu czterech lat, Tadeusz Gałecki wraz z grupą studentów Instytutu Rolniczo-Leśnego w Puławach zostaje aresztowany przez władze rosyjskie za działalność w nielegalnym Kole Oświaty Ludowej. Trafia do więzienia w Lublinie, skąd przeniesiono go następnie do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej. Za prowadzenie nielegalnej działalności edukacyjnej zostaje skazany na trzyletnie zesłanie do archangielskiej guberni. Do kraju wraca jako 29-latek poważnie myślący o karierze pisarskiej.

 

Jaki ciąg wypadków doprowadził młodego włościanina do skonfliktowania z carskimi władzami i wywrotowej działalności, która zakończyła się zesłaniem? Tadeusz Gałecki urodził się w 1871 roku w kamienicy przy Krakowskim Przedmieściu 38 w Lublinie. Był synem Władysława, ziemianina, który stracił rodzinną posiadłość po powstaniu styczniowym. Powodzenie w handlu artykułami kolonialnymi pozwoliło jednak ojcu przyszłego pisarza zgromadzić majątek, za który kupił folwark Konstantynówka pod Lublinem. Młodość spędzona na wsi zaowocowała wszczepieniem młodemu Tadeuszowi postawy patriotycznej, a także wyrobiła w nim ciepłe uczucia dla ludu, co znalazło wyraz w jego twórczości literackiej. Z tego okresu pochodzi również jego późniejszy pseudonim literacki – Andrzej Strug był woźnicą w majątku ojca.
 
W 1883 roku dwunastolatek rozpoczął naukę w gimnazjum męskim w Lublinie kierowanym przez Mikołaja Siengalewicza. Placówka ta, którą ukończyli również Bolesław Prus i Aleksander Świętochowski, wyróżniała się wyjątkowo bezwględnymi metodami rusyfikacji uczniów, co odnosiło chyba skutek odwrotny do zamierzonego: w szkole licznie powstawały kółka samokształceniowe i inne tajne organizacje uczniowskie. To właśnie działałność w tego typu stowarzyszeniach, która polegała m.in. na lekturze zakazanych dzieł, rozbudziła w młodym Gałeckim zainteresowania społeczno-polityczne. Jak czytamy w opinii wystawionej przez dyrektora szkoły dla władz Instytutu Rolniczo-Leśnego w Puławach:
 
„W VIII klasie znalazłem osobiście u Tadeusza Gałeckiego książkę w języku polskim, wydrukowaną w Warszawie, ale będącą przekładem obcego dzieła dotyczącego położenia klasy robotniczej i w ogóle ustroju społecznego, co w każdym razie może dowodzić, że on zbyt wcześnie zaczął się interesować tego rodzaju zagadnieniami”.
  
Nie można przecenić roli tych doświadczeń w rozwoju młodego Gałeckiego. To właśnie w gimnazjum ukształtował się jego stosunek do problematyki społecznej, wtedy po raz pierwszy zetknął się z myślą marksistowką, wtedy też nauczył się, jakie możliwości i zagrożenia wiążą się nielegalną działalnością. Świadectwo ważności tego okresu życia przyszłego pisarza przynoszą autobiograficzne fragmenty Dziejów jednego pocisku z 1910 roku.
 
Po zdaniu matury w 1893 roku Gałecki, wbrew zainteresowaniom, ale zgodnie z wolą rodziców, został studentem Instytutu Rolniczo-Leśniczego w Puławach. Realizował się jednak społecznie podczas pracy w działających na terenie instytutu Związku Młodzieży Polskiej oraz Koła Oświaty Ludowej. Zajmował się edukacją ludności wiejskiej w okolicy. Niestety, już w 1895 roku po rozpoczęciu studiów, działałność Tadeusza została przerwana na pięć lat...

Źródło:

 

H. Michalski, Andrzej Strug, Rzeszów 1988.
S. Sandler, Andrzej Strug wśród ludzi podziemnych, Warszawa 1959.
S. Krzykała, Studenci Instytutu Rolniczo-Leśnego w walce z caratem (1869–1914), Lublin 1962.
Wspomnienia o Andrzeju Strugu, wstęp i oprac. S.Sandler, Warszawa 1965.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,2 (głosów: 1276)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter