Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Zbigniew Zapasiewicz. Mistrz słowa

Autor wpisu: Karolina Krawczyk
Data publikacji: 31.03.2011

Jako chłopiec Zbigniew Zapasiewicz marzył, by zostać dyrektorem ogrodu zoologicznego. Pochodził z rodziny teatralnej – był siostrzeńcem aktora Jana Kreczmara i reżysera teatralnego Jerzego Kreczmara. Na początku lat 50., zanim został studentem Wydziału Aktorskiego w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej, studiował przez rok chemię na Politechnice Warszawskiej. 

W latach 1952–1956 uczył się sztuki teatru między innymi od Jana Kreczmara, Mariana Wyrzykowskiego, Bohdana Korzeniewskiego, Zofii Małynicz, Stanisławy Perzanowskiej, Marii i Edmunda Wiercińskich. W 1956 roku został zaangażowany do Teatru Młodej Warszawy (przemianowanego w 1957 roku na Teatr Klasyczny, a w 1972 roku – Teatr Studio). Na deskach tego teatru zagrał przedstawienie dyplomowe, tu też zadebiutował rolą Galois w Ostatniej nocy według Wybrańców bogów Zdzisława Skowrońskiego w reżyserii Stanisława Bugajskiego. W 1958 roku, już w Teatrze Klasycznym, zagrał dwie duże role: Śwista w Bolesławie Śmiałym Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Emila Chaberskiego i Zbyszka w Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej w reżyserii Jadwigi Chojnackiej.

W 1958 roku rozpoczął pracę pedagogiczną w warszawskiej szkole teatralnej. W latach 1981–1984 był dziekanem Wydziału Reżyserii, a w 1992 roku został mianowany profesorem zwyczajnym uczelni.

W 1959 roku na siedem lat związał się z jedną z najważniejszych wówczas scen Warszawy – Teatrem Współczesnym kierowanym przez Erwina Axera. Teatr Współczesny był skupiony przede wszystkim na rzemiośle aktorskim, poczuciu pracy zespołowej oraz szacunku dla wystawianego tekstu literackiego. Zapasiewicz mówił, że praca we Współczesnym była dla niego drugą szkołą teatralną. Występował tutaj u boku między innymi Zofii Mrozowskiej, Haliny Mikołajskiej, Andrzeja Łapickiego, Tadeusza Łomnickiego, Kazimierza Opalińskiego, Józefa Kondrata czy Tadeusza Fijewskiego.

Od 1966 roku, przez siedemnaście lat współtworzył zespół Teatru Dramatycznego. Grał tu w spektaklach reżyserowanych przez Ludwika René, Macieja Prusa, Jerzego Jarockiego i Kazimierza Dejmka. Zapasiewicz stworzył wiele wybitnych ról, z których nie sposób wybrać najważniejszych. Na uwagę zasługuje na pewno jego współpraca z Jerzym Jarockim, u którego aktor grał zarówno w klasyce, jak i we współczesnym repertuarze. Na przykład w Królu Learze Shakespeare’a (1977), gdzie jako Hrabia Kentu stworzył świetny duet aktorski z Gustawem Holoubkiem jako Learem.

Od lat 80. Zbigniew Zapasiewicz występował na wielu warszawskich scenach: w latach 1983–1986 w Teatrze Powszechnym, w latach 1986–1990 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Dramatycznego, od 1990 roku przez trzy lata pracował również w Teatrze Polskim, a następnie ponownie w Teatrze Współczesnym (1993–2000). Od 2000 roku należał do zespołu aktorskiego Teatru Powszechnego. Współpracował także między innymi z Krakowskim Teatrem STU i poznańską Sceną na Piętrze.

Zapasiewicz był aktorem, który doskonale potrafił posługiwać się słowem na scenie. Często budował role, mocno odkształcając przy tym samego siebie, zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Na wielu sztukach z jego udziałem publiczność, dla której nie starczyło miejsc na widowni, wytrwale stała pod ścianą, nieraz kilka godzin. Charyzmatyczny na scenie, przyznawał się do nieśmiałości w życiu prywatnym – „Pewnie sprawia to moja nieśmiałość albo niedostosowanie do rzeczywistości, bo od lat chętnie chowam się za role w teatrze. Wydaje mi się, że robię to dość skutecznie. Kiedy wychodzę z teatru i przy wejściu stoi tłumek dziewczynek czekających na autografy ulubionych aktorów, to wiem, że do mnie żadna nie podejdzie, bo mnie nie pozna” – mówił w jednym z wywiadów.

Na ekranie pojawił się po raz pierwszy już w 1963 roku jako ksiądz w Wianie Jana Łomnickiego, ale prawdziwą popularność przyniosły mu role z lat 70. Jego kreacje w filmach Edwarda Żebrowskiego (Ocalenie), Krzysztofa Zanussiego (m.in. Barwy ochronne) i Andrzeja Wajdy (Bez znieczulenia) przeszły do historii polskiego kina.

Dziennikarz telewizyjny w Ktokolwiek wie... Kazimierza Kutza (1966) i docent w Za ścianą Krzysztofa Zanussiego (1971) to role, które trzeba zobaczyć. Wystąpił łącznie w ponad 70 filmach.

Jako reżyser Zapasiewicz zadebiutował w 1977 roku. W Teatrze Dramatycznym zrealizował Urodziny Stanleya Harolda Pintera. W latach 80. uznanie przyniosły mu przede wszystkim realizacje poezji Zbigniewa Herberta, która była jego fascynacją. W ostatnich latach przed śmiercią zajął się głównie pracą sceniczną – aktorską i reżyserską, przede wszystkim w Teatrze Powszechnym – oraz pedagogiczną. Nie rozstał się jednak z kinem, wystąpił między innymi we współczesnym moralitecie Krzysztofa Zanussiego Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową oraz w Suplemencie.

Za osiągnięcia sceniczne i filmowe Zbigniew Zapasiewicz otrzymał wiele wyróżnień. Dwukrotnie został nagrodzony za pierwszoplanową rolę męską na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w 1977 roku za Barwy ochronne i w 2000 za Życie jako śmiertelna choroba.

Był wybitnym pedagogiem, który nie tylko uczył aktorskiego i reżyserskiego warsztatu, lecz także etyki zawodu. Twierdził, że obowiązkiem aktora jest wyzbycie się kokieterii, wszelkiej skłonności do ekshibicjonizmu i obrona na scenie każdej postawy ludzkiej. Powtarzał też, że życie jest zjawiskiem bardzo serio, więc można je traktować z dystansem, natomiast teatr to z założenia gra, więc trzeba ją traktować potwornie poważnie i z przesadną odpowiedzialnością. Tego uczyli go profesorowie wyrośli w przedwojennej, zelwerowiczowskiej tradycji i tego uczył on sam.

 

Logo Filmoteki Narodowej.

Zdjęcie główne i zdjęcia w Galerii zostały umieszczone dzięki uprzejmości Fototeki Filmoteki Narodowej: http://fototeka.fn.org.pl/.

Źródło:

Zbigniew Zapasiewicz, Zapasowe maski, oprac. K. Leżeńska, D. Wołodźko, Warszawa 2003.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,1 (głosów: 1227)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Powiązane tagi

Galeria

Zbigniew Zapasiewicz
Zbigniew Zapasiewicz

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter