Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Miron Białoszewski. Bardzo szary bard

Autor wpisu: Filip Makowiecki
Data publikacji: 01.04.2011
Okres historyczny: PRL 1944-1989

Miron Białoszewski urodził się w Warszawie 30 lipca 1922 roku. W momencie wybuchu drugiej wojny światowej był uczniem trzeciej klasy gimnazjum. Podczas okupacji zdał maturę na tajnych kompletach, po czym rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1942–1944 razem ze Stanisławem Swenem Czachorowskim prowadził konspiracyjny Teatr Swena. Po kapitulacji powstania warszawskiego został wywieziony razem z ojcem do obozu tymczasowego w Lammsdorf. Następnie został przydzielony do budowy w gazowni w Opolu, skąd uciekł do Częstochowy. Do Warszawy wrócił dopiero po zakończeniu wojny w 1945 roku.

Dostał pracę na Poczcie Głównej przy ulicy Nowogrodzkiej, ale już w 1946 roku zatrudnił się jako dziennikarz w „Kurierze Codziennym”, „Wieczorze Warszawy” i „Świecie Młodych”. Wraz z Wandą Chotomską pisywał też wiersze i piosenki do pism dziecięcych i młodzieżowych.
 
Chociaż pierwsze utwory opublikował już w 1947 roku, za właściwy debiut Mirona Białoszewskiego należy uznać rok 1955. Wtedy właśnie w ramach „Prapremiery pięciu poetów” jego wierze ze wstępem Artura Sandauera ukazały się w „Życiu Literackim”. Razem z nim debiutowali również Herbert, Harasymowicz, Czycz i Drozdowski. W 1956 roku wyszedł debiutancki tomik Białoszewskiego – Obroty rzeczy, na który złożyły się wiersze pisane w latach 1952–1955.
 
Zbiorek wywołał ogromne poruszenie w świecie literackim. Oryginalność propozycji poetyckiej nie pozwalała zaklasyfikować Białoszewskiego do żadnego z pokoleń literackich. Sytuację utrudniała również niechęć poety do wszelkich organizacji i stowarzyszeń. Odrębną pozycję twórcy umocniły kolejne tomiki – Rachunek zachciankowy z 1959 roku, Mylne wzruszenia z 1961 roku, Było i było z 1965 roku oraz Odczepić się z1978 roku. Ukazały się również wybory wierszy, które zawierały utwory wcześniej niedrukowane: Wiersze oraz Poezje wybrane, oba w 1976 roku.
           
Białoszewski szybko zdobył sporą popularność. Dzięki staraniom wpływowych przyjaciół otrzymał mieszkanie przy placu Dąbrowskiego, w którym zamieszkał ze swoim życiowym partnerem, malarzem Leszkiem Solińskim. Związek homoseksualny został uznany za naruszenie obyczajów i stał się przyczyną wyrzucenia Białoszewskiego z redakcji „Świata Młodych”. W 1976 roku pisarz przeprowadził sie na Saską Kępę. 17 czerwca 1983 zmarł po kolejnym zawale serca.
           
Cechą charakterystyczną twórczości poetyckiej Białoszewskiego były charakterystyczne zabiegi językowe, rozbijanie tkanki słownej, zanieczyszczanie języka literackiego potocznością, wszelkie błędy, przejęzyczenia i wykolejenia mowy. Była to jego oryginalna propozycja poezji określanej mianem lingwistycznej, której korzeni należałoby szukać w międzywojennej awangardzie, a której echa ciągle słychać w poezji najnowszej.
           
Równie cenna jest proza Białoszewskiego, balansująca na granicy literackości i form nieliterackich – dziennika, reportażu, nawet sprawozdania. Wydany w 1970 roku na poły autobiograficzny Pamiętnik z Powstania Warszawskiego imitował język mówiony, by pokazać powstanie w sposób pozbawiony patosu, z perspektywy zwykłego, szarego uczestnika tych wydarzeń. Również w kolejnych zbiorach prozy: Donosach rzeczywistości z1973 roku, Szumach, zlepach, ciągach z 1976 roku, Zawale z 1977 roku i Rozkurzu z 1980 roku fikcja literacka splata się z biografią autora w jeden fascynujący konstrukt.
           
Trzecim polem działalności literackiej Białoszewskiego był teatr. Jeszcze przed wydaniem pierwszej książki poetyckiej, w 1955 roku, założył z Lechem Emfazym Stefańskim i Bogusławem Choińskim eksperymentalny Teatr na Tarczyńskiej, gdzie wystawił m.in. Wiwisekcję, Kabaret, Szarą mszę i Wyprawy krzyżowe. Po jego rozpadzie Białoszewski wraz z Ludwikiem Heringiem i Ludmiłą Murawską założył w swoim mieszkaniu na placu Dąbrowskiego Teatr Osobny, dla którego napisał dla niego między innymi Osmędeuszy i Działalność. W 1971 roku pod tytułem Teatr osobny został wydany zbiór tekstów programowych i dramatów wystawianych w tym teatrze.

Źródło:

R. Cudak, Czytając Białoszewskiego, Katowice 1999.
M. Łukaszuk-Piekara, „niby ja”. O poezji Białoszewskiego, Lublin 1997.
Miron – wspomnienia o poecie, oprac. H. Kirchner, Warszawa 1996.
E. Nofikow, Metafizyczne gospodarstwo Mirona, Białystok 2001.
A. Świrek, Z gatunkiem czy bez ... O twórczości Mirona Białoszewskiego, Zielona Góra 1997.
A.K. Waśkiewicz, Twórczość Mirona Białoszewskiego, Gdańsk 1994.
E. Winiecka, Białoszewski sylleptyczny, Poznań 2006.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,1 (głosów: 1342)

Komentarze (1):

Dziki Gon, 02.04.2011
"Muzo-natchniuzo tak ci końcówkuję z niepisaniowości natreść mi ości i uzo" Ona nie słucha! :-)

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter