Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Jak świętowano Wielkanoc przed wojną?

Autor wpisu: ewa_zwierzyńska
Data publikacji: 08.04.2011
Okres historyczny: 20-lecie międzywojenne 1918-1939

Czy tamten przedwojenny świat sprzed ponad 70 lat jest bardzo odmienny od obecnego? Co różni, a co łączy Święta Wielkanocne wtedy i dziś?

Szperając tu i ówdzie, dotarłam do bardzo ciekawych wspomnień pani Krystyny Szewczyk, wasilkowianki obecnie zamieszkałej w Białymstoku. Opowiada ona o przygotowaniach i przebiegu świąt Wielkiej Nocy na Białostocczyźnie jeszcze przed wojną.
 
Przygotowania do tego uroczystego święta rozpoczynały się w jej domu na długo przed radosną niedzielą. O duchową oprawę tych dni dbała babcia. To ona pilnowała przestrzegania postów, uczęszczania na msze. Nie można było w tym czasie słuchać muzyki ani chodzić do kina.
 
Rodzice natomiast zajmowali się sprawami bardziej przyziemnymi. Przede wszystkim porządkami w domu. Nie byle jakimi porządkami, tylko gruntownymi, łącznie z wynoszeniem mebli, odmalowywaniem ścian i tapetowaniem. Po zakończonych remontach rozpoczynał się kolejny etap – przygotowywanie jedzenia. Rokrocznie wiązał się z tym rytuał świniobicia. Na każdym podwórku szanujących się gospodyń rozlegał się więc kwik zarzynanych prosiąt, które specjalnie na tę okazję były tuczone przez cały rok. Prosiaczki, przyjąwszy postać kiełbas i szynek, zawisały w przydomowych „samodziełkach”, a wokół roznosił smakowity zapach wędzonek.
 
W Niedzielę Palmową domownicy byli budzeni za pomocą wierzbowych witek. Zajmował się tym ojciec, oznajmiając: „wierzba bije, nie zabije”, po czym cała rodzina szła do kościoła. Najpiękniej przystrojoną palemkę do poświęcenia niosła oczywiście babcia.
 
Do kościoła należało założyć odświętne ubrania. Dzieci lubiły chwalić się między sobą nowymi butami czy niedawno uszytymi ubraniami.
 
Wielki Tydzień mijał pod znakiem pieczenia i gotowania: baby, mazurki, serniki były domeną kobiet, mężczyźni natomiast zajmowali się mięsami i bigosem. Dzieci przygotowywały pisanki, które barwiły w cebulniku, czyli wywarze z łupin cebuli.
 
W ferworze świątecznych przygotowań należało również znaleźć czas na codzienne nabożeństwa, szczególnie w drugiej połowie tygodnia. W Wielką Sobotę dzieci niosły do kościoła koszyczki z wiktuałami do poświęcenia.
 
Pierwszego dnia długo wyczekiwanych świąt wszyscy wstawali raniutko na rezurekcję. Po powrocie z kościoła zasiadano do świątecznego śniadania. Jakże pachniało i smakowało mięso po długich tygodniach postu! Okres świąteczny był czasem biesiadowania i wzajemnego odwiedzania się ciotek, wujków, znajomych bliższych i dalszych.
 
Drugiego dnia świąt oprócz dyngusa miało miejsce tak zwane wołoczebne, czyli wielkanocne kolędowanie. Był to stary zwyczaj znany jedynie na Podlasiu, a szczególnie na Białostocczyźnie. Polegał na odwiedzaniu przez dzieci rodziców chrzestnych, od których dostawały one drobne prezenty, najczęściej pisanki, słodycze lub pieniądze. Na początku XX wieku chodziła po domach również młodzież, składając gospodarzom życzenia, śpiewając pieśni pobożne i dyngusowe oraz wypraszając dary. Korzenie tej tradycji sięgają dawnych czasów, kiedy to chłopi w Wielkanoc, chodząc od domu do domu, zbierali po kilka jaj, aby zanieść je swojemu panu wraz ze świątecznymi życzeniami.
 
Święta mijały szybko i nadchodziła chwila refleksji – po co tyle jedzenia? Według pani Krystyny jedno nie zmieniło się na pewno: świąteczne objadanie się i staropolski zwyczaj „zastaw się, a postaw się” jest u nas wciąż żywą tradycją.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1557)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Galeria

Jak świętowano Wielkanoc przed wojną?
Jak świętowano Wielkanoc przed wojną?
Jak świętowano Wielkanoc przed wojną?
Jak świętowano Wielkanoc przed wojną?
Jak świętowano Wielkanoc przed wojną?

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter