Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą Politykę prywatności.

[ Zamknij ]

Wasze wpisy

Kościół w Wawrzeńczycach

Autor wpisu: gbpwawrzenczyce@interia.pl
Data publikacji: 26.05.2011
Okres historyczny: Średniowiecze V-XV w.

Kościół parafialny pod wezwaniem Świętego Zygmunta i Świętej Marii Magdaleny w Wawrzeńczycach z XV wieku został zbudowany na miejscu wcześniejszej świątyni z początku XII wieku.

Parafia wawrzeńczycka powstała najprawdopodobniej w XII wieku, jednak pierwszy murowany kościół zbudowano tu w 1223 roku z fundacji biskupa Iwona Odrowąża. Do tego czasu musiała istnieć świątynia drewniana.

Pierwszy kościół wzniesiono tuż po wprowadzeniu chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Jest wielce prawdopodobne, że chrześcijaństwo na ziemię proszowicką dotarło z Moraw. Biskup Prandota w 1245 roku gościł w Wawrzeńczycach arcybiskupa gnieźnieńskiego – Fulkona. W latach 1306–08 Wawrzeńczyce były bazą wojsk Muskaty i wójta Alberta w okresie wojny o tron krakowski Władysława Łokietka. W 1326 roku plebanem w Wawrzeńczycach był Saul. Kroniki kościelne pod datą 8 kwietnia 1676 roku informują, że wawrzeńczycki kościół się spalił. W 1783 roku Wawrzeńczyce nadal były w posiadaniu biskupa krakowskiego. Proboszczem parafii zostawał każdorazowo biskup sufraganii krakowskiej.

Obecny kościół z XV wieku z wyzyskaniem części starszych rozbudowano na przełomie XVII–XVIII wieku. Był on kilkakrotnie niszczony przez pożary oraz działania wojenne i za każdym razem odbudowywany. Również wskutek niewłaściwej restauracji i rozbudowy w znacznej mierze pozbawiono go charakterystycznego stylu. Obecnie zaledwie część budowli zachowała swój oryginalny, gotycki wygląd. Prezbiterium jest prostokątne, dwuprzęsłowe, gotyckie, z partiami murów o układzie wendyjskim. Do tego sklepienie krzyżowo-żebrowe, tęcza ostrołukowa, a na zewnątrz szkarpy. Gotycki szczyt fasady frontowej oraz szczyt prezbiterium odbudowano po zniszczeniu w 1917 roku. Na ścianie szczytowej prezbiterium można zauważyć charakterystyczny układ cegieł w tak zwaną jodełkę. Ołtarz zdobi kurdyban (tłoczona skóra) z różnokolorowymi deseniami o motywach roślinnych. Szersza nawa jest prostokątna. Przy prezbiterium od strony północnej znajdują się zakrystia i skarbczyk.

W latach międzywojennych (1919–1932) według projektu inżyniera Bogdana Tretera wybudowano od strony południowej półokrągłą kaplicę Matki Boskiej Bolesnej z obejściem. Stanęła ona na miejscu prostokątnej kaplicy z 1676 roku.

Świątynia ma sześć ołtarzy. Główny ołtarz barokowy przerobiono w 1877 roku. Przy nawie od strony północnej znajduje się ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej z Dzieciątkiem Jezus z 1741 roku. Zestawiono go z fragmentów późnorenesansowych i barokowych z obrazami późnobarokowymi: Matki Boskiej Szkaplerznej, świętego Józefa, świętej Anny i świętego Joachima. Obok mieści się lawetarz kamienny z odpływem wody na zewnątrz. Obraz Matki Boskiej jest barokowy. Znajdują się tam epitafia: Marcjany z Romerów, voto Gorayskiej, noto Kowalskiej, i jej synowej z Bukowskich Tomaszowej Gorayskiej z 1793 roku oraz księdza Jakuba Śmigalskiego 1789 roku. Monstrancja jest wczesnobarokowa, jej podstawę przerabiano około 1700 roku. W kościele znajdują się dwa kielichy: z 1646 roku i późnobarokowy z cechą imienną G.H. złotnika wrocławskiego Gotfryda Heintzego i cechą miejską Wrocławia. W kościele znajdują się też dwa ornaty haftowane z XVIII wieku.

Okna są ostrołukowe, a odrzwia w prezbiterium do zakrystii zamknięte trójliściem ściętym, z XV–XVI wieku. Portal kaplicy jest kamienny, ostrołukowy, profilowany i fazowany, a nad nim znajduje się tarcza z herbem Nieczuja, późnogotycka. Nad portalem kruchty widnieją herb Korab i insygnia biskupa Jakuba Zadzika pochodzące podobno z dawnej bramy przejazdowej obok katedry w Kielcach.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że na kształt artystyczny kościoła mieli wpływ miejscowi artyści i rzemieślnicy. „Pietà”, wykonana z lipowego drewna, stanowiąca centralny punkt ołtarza Matki Bożej Bolesnej, została wykonana przez Jakuba Adamka, dwa ołtarze boczne z białego kamienia wyrzeźbił w latach 1946–1947 miejscowy kamieniarz Franciszek Łuczywo, zaś figurę Jezusa Ukrzyżowanego na wschodniej ścianie kościoła wykonał Antoni Komenda z Igołomi. Wieżyczka ma sygnaturkę typu barokowego.

Metryczka:

Podziel się:  

Oceń artykuł:
  Aktualna ocena: 3,3 (głosów: 1315)

Komentarze (0):

Aby dodawać komentarze musisz się zalogować!

Powiązane lokalizacje

Mapa

Zaloguj się przez Facebook
Connect to your Facebook Account
Logowanie



rejestracja
zapomniałem hasła

Newsletter